Үдийн шуурхай тойм

ХХААХҮ-ийн сайд Ц.Идэрбат өнөө өглөө мэдээлэхдээ Саятан сүрэг-ээр дамжин малчдад борлуулсан БНХАУ-ын үржлийн ухнаас годрон өвчин тархсан гэж урьдчилсан байдлаар тогтоосон талаар мэдэгдэв. Монгол Улсад гаднаас оруулсан эцэг малын албан бүртгэлд тухайн мал байгаагүй тул хилээр хууль бусаар оруулсан байх магадлал өндөр гэж үзэж, Тагнуулын ерөнхий газар болон Эрүүгийн цагдаагийн албанд шалгуулахаар албан бичиг хүргүүлжээ. Үүнээс илүү ноцтой нь сайдын мэдээлснээр тухайн малд мал эмнэлгийн импортын хяналт хийгдээгүй, харин “Саятан сүрэг” хаашаа, хэдэн ухна борлуулснаа бүрэн мэдээлэхгүй байгаа аж. Одоогоор Говь-Алтайн Цогт суманд 3,000 гаруй ямааг устгалд оруулсан, Төв аймаг болон бусад газарт халдварын эрсдэл үүсээд байна. Энэ нь зөвхөн мал эмнэлгийн асуудал биш. Мал → ноолуур → боловсруулах үйлдвэр → экспорт гэсэн Монголын том non-mining үнэ цэнийн сүлжээд эрсдэлтэй. Хэрэв халдвар газар авбал малын шилжилт хөдөлгөөн, үржлийн малын худалдаа, ноолуурын түүхий эдийн нийлүүлэлтэд хязгаарлалт үүсэхээс гадна Монголын малын гаралтай бүтээгдэхүүний biosecurity reputation-д сөргөөр нөлөөлөх боломжтой. 🔴 Эрсдэл | магадлал өндөр | ач холбогдол маш өндөр. iKon — БНХАУ-аас хууль бусаар орж ирсэн байж болзошгүй ухны асуудлыг ТЕГ шалгана

Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбоо өнөө 11 цагийн орчим мэдээлэл хийж, Хөдөлмөр, нийгмийн түншлэлийн гурван талт үндэсний хороо хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг ₮792,000 → ₮1,000,000, буюу 26.3%-иар өсгөж, 2027 оны I сарын 1-нээс мөрдөхөөр шийдвэрлэснийг сануулав. Энэ нь бизнесүүдэд бодит өртөг шок болж болно. Учир нь зарим салбарын доод цалин улсын minimum wage-тай коэффициентоор холбогддог. МҮЭХ-ны мэдээлснээр: автотээвэр — 1.5× → ≥₮1.5 сая иргэний нисэх — 1.8× → ≥₮1.8 сая харилцаа холбоо — 1.2× → ≥₮1.2 сая газрын тос — 2× → ≥₮2 сая эрчим хүч — 1.7× → ≥₮1.7 сая уул уурхай — 2× → ≥₮2 сая. Ингэснээр хөдөлмөр их шаарддаг уул уурхай subcontractor, шатахуун түгээлт, тээвэр, аюулгүй байдал, үйлчилгээ, барилга зэрэг бизнесүүдэд payroll өртөг өсөх магадлалтай. Харин хэрэглээний талд: цалин ↑ → өрхийн орлого ↑ → жижиглэн худалдаа/service эрэлт ↑ гэсэн эерэг сувагтай. 🟠 Бизнесийн зардлын эрсдэл / 🟢 хэрэглээний боломж | магадлал маш өндөр | ач холбогдол өндөр. iKon — 2027 оны хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээний мэдээлэл

Өнөө өглөө iToim Японы айлчлалын тохиролцоонуудын дэлгэрэнгүйг шинээр нийтэллээ. Шинэ материаллаг мэдээлэл нь 158 тэрбум иен буюу ~$995 саяын Чингис хаан нисэх буудлын өргөтгөлийн Зээлийн ерөнхий хэлэлцээрт технологийн нарийн ажлаас бусад барилга угсралт, дэд бүтцийн ажилд Монголын компаниудыг оролцуулах нөхцөл тусгасан явдал. Төсөл: 37,000 м² → ~118,600 м² 6 gate → 15 gate 1.6 сая → 5.2 сая зорчигч/жил болох бөгөөд транзит заал, транзит зочид буудал, aircraft taxiway, parking болон бусад дэд бүтэц нэмэгдэнэ. Санхүүжилтийн нөхцөл нь 40 жил, 10 жилийн grace period, жилийн 1.1% хүүтэй гэж нийтлэлд дурджээ. Энэ нь Монголын барилга, инженеринг, MEP, зам, логистик, материал нийлүүлэлт, airport services компаниудад урт хугацааны худалдан авалт market. 🟢 Боломж | магадлал маш өндөр | ач холбогдол маш өндөр. iToim — Японы зээл ба нисэх буудлын өргөтгөлийн дэлгэрэнгүй

Мөн өнөөдрийн iToim нийтлэлээр Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням Японд гурван багц шатахууны дэд бүтцийн санал тавьсан нь тодорхой болов: 100 мянган тонн улсын нөөцийн сав; 60 мянган тонн ОБЕГ-ын нөөцийн сав; өмнөд хилийн дамжуулан ачих хүчин чадлыг 2 дахин нэмэгдүүлэх. Нийт 160 мянган тонн, ойролцоогоор нэг сарын хэрэглээтэй тэнцэх хадгалалт бий болгох зорилготой. Японы тал “эрчим хүч Asia” санаачилгын хүрээнд хамтран ажиллахаа илэрхийлж, ойрын хугацаанд ТЭЗҮ хийхээр болсон гэж сайд мэдээлжээ. Одоогоор санхүүжилт agreement биш — project дамжуулах хоолой. Гэхдээ өнөөгийн Оросын боловсруулах үйлдвэрийн тасалдал болон Монголын шатахууны хомсдолтой шууд холбогдож байгаа учраас стратегийн ач холбогдол маш өндөр. 🟢 Боломж | магадлал дунд–өндөр | ач холбогдол маш өндөр.

Өнөөдрийн нийтлэлээр Japan External худалдаа Organization XI сард Японы хөрөнгө оруулагчдыг Монголд авчран бизнес форум хийхээр төлөвлөж байгаа бөгөөд эхний ээлжинд: газрын ховор элемент + цэвэр эрчим хүч + органик хүнс гэсэн гурван салбарыг онцлохоор болжээ. Энэ нь JETRO Улаанбаатарт салбар нээх өмнөх мэдээнээс илүү actionable дамжуулах хоолой. Монголын стратегийн эрдэс explorer, сэргээгдэх-эрчим хүч хөгжүүлэгч, food exporter компаниудад Японы худалдан авагч/хөрөнгө оруулагч matching-ийн бодит цонх нээгдэнэ. 🟢 Боломж | магадлал өндөр | ач холбогдол өндөр.

Өнөө өглөө нийтлэгдсэн American Chamber of Commerce in Mongolia-ийн мэдээллээр Монголын чухал ашигт малтмалын дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээ дахь байр суурийн талаар ЕСБХБ, АНУ-ын Элчин сайдын яам, Badrakh эрчим хүч болон private-sector policy байгууллагуудын төлөөлөл хэлэлцжээ. Энд шинэ гэрээ, хөрөнгө оруулалтын дүн зарлагдаагүй тул гүйлгээ гэж үзэхгүй. Гэхдээ Япон яг өнөөдөр газрын ховор элемент-ийг тэргүүлэх гурван салбарын нэг болгосонтой нийлүүлбэл Монголын critical-minerals сэдэв АНУ + Япон + Европын санхүүгийн байгууллага гэсэн олон түншийн хэлэлцэх асуудал болж байгаа нь харагдаж байна.