7 хоногийн тойм

IX сарын 25-ны Монголын хөрөнгийн биржийн уул уурхайн бүтээгдэхүүний арилжаагаар Энержи Ресурс 12,800 тонн баяжуулсан коксжих нүүрсийг 1,150 юань/тонноос дуудаж, 1,285 юань/тонноор борлуулжээ. Таван худалдан авагч өрсөлдсөн бөгөөд эцсийн үнэ эхлэх үнээс 11.74% өндөр, гэрээний нийт дүн ¥16.448 сая болсон байна. Үүнийг Хятадын хил дээрх үнэтэй хамтад нь харахад сигнал улам хүчтэй. IX сарын 23-ны Mysteel-ийн мэдээллээр Ганцмод боомтод Монголын “Монгол-5” түүхий коксжих нүүрс 1,670 юань, баяжуулсан нүүрс 1,963 юань/тонн хүрсэн байна. Монголын нийт нүүрсний экспортын ~70%-ийг коксжих нүүрс бүрдүүлдэг.

Өчигдрийн хамгийн том шинэ бизнесийн хэлцэл энэ байна. Говийн бүсийн уурхайнуудын жилд 1.3 тэрбум кВт.цаг цахилгааны хэрэгцээг 99.5%-ийн найдваржилттай хангах, импортын цахилгааныг орлох сэргээгдэх эрчим хүчний төслийн IPP аукционд М Си Эс Интернэйшнл, “Нэт Зеро Тек” ХХК, “Өвөр Монголын Эрчим Хүчний Олон Улсын Хамтын Ажиллагаа” ХХК-ийн консорциум 7.90 US cent/kWh санал болгож ялжээ. Аукционы дээд үнэ 9.7 цент/kWh байсан. Энэ төсөл Оюу Толгой зэрэг Өмнийн говийн уурхайн Хятадаас импортолдог цахилгааны хамаарлыг бууруулах стратегийн ач холбогдолтой. Эх сурвалжийн мэдээлснээр Оюу Толгой 2013 оноос хэрэглээгээ 100% Хятадын импортын цахилгаанаар хангаж, жилд ойролцоогоор $140 сая төлдөг; одоогийн гэрээ 2030 онд дуусна. Төслийг хоёр жилийн дотор баривал тарифын зөрүүнээс улсын хэмжээнд жилд ~₮130 тэрбумын үр өгөөж бий болно гэсэн тооцоо дурдагджээ.

Засгийн газар Багануур-ын уурхайг түшиглэн жилд 600 мянган тонн хагас кокс үйлдвэрлэх “Багануур нүүрс-химийн үйлдвэр” ХХК байгуулахаар шийдвэрлэлээ. Төсөлд 40 МВт-ын дулааны цахилгаан станц багтах бөгөөд 400 орчим ажлын байр бий болгохоор төлөвлөсөн; барилгыг 2026 оны IV улиралд эхлүүлж, 2028 оны I улиралд ашиглалтад оруулах зорилттой. Нийт хөрөнгө оруулалтыг $140 сая буюу ойролцоогоор ₮483 тэрбум гэж мэдээлжээ. “Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл” болон нийслэлийн тал нийлээд компанийн 67%-ийг, үлдэх 33%-ийг хэн эзэмшихийг НИТХ шийдвэрлэнэ. Төрийн тал өөрийн оролцоог “Эрдэнэс ҮТП”, нийслэл “Нийслэлийн түншлэлийн сан хувийн сан ХОС ТЗК”-аар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ.

Өчигдөр Эмээлт эко аж үйлдвэрийн парк-ийн Дулааны цахилгаан станц болон үйлдвэрлэлийн цэвэрлэх байгууламжийн шавыг тавьж, барилгын ажлыг албан ёсоор эхлүүлэв. ДЦС нь 24 МВт хүчин чадалтай бөгөөд паркийн үйлдвэрлэлийг цахилгаан, дулаанаар хангах юм. Энэ төсөл малын гаралтай түүхий эдийг Улаанбаатарын төвөөс гарган төвлөрүүлж, арьс шир, ноос ноолуур зэрэг түүхий эдэд нэмүү өртөг шингээсэн экспортын үйлдвэрлэл бий болгох томоохон үйлдвэрийн кластерын суурь дэд бүтэц юм. Цэвэрлэх байгууламж нь үйлдвэрийн бохир усыг тусгай технологиор боловсруулах зориулалттай.

Өчигдөр 16:20-д нийтлэгдсэн БНХАУ-ын гаалийн шинэ датагаар Монгол Улсаас Хятадын импортолсон нүүрс VIII сард 9.81 сая тонн, өмнөх оны мөн үеэс 17% өсжээ. Харин I–VIII сарын нийлүүлэлт 78.38 сая тонн болж 49% өссөн байна. Хамгийн сонирхолтой нь өрсөлдөгчид: Хятадын нийт нүүрсний импорт ердөө 3% өссөн байхад ОХУ-ын нийлүүлэлт 11%, Индонезийнх 1% буурчээ. Өөрөөр хэлбэл Монголын +49% нь зөвхөн Хятадын зах зээл томорсноос биш, Монгол өрсөлдөгчдөөсөө market share авч байна гэсэн үг.

Дулааны тавдугаар цахилгаан станц-ын барилга угсралтын нийт гүйцэтгэл 16% болсныг IX сарын 20-нд төслийн нэгж мэдээлжээ. Талбайд 300+ инженер, техникийн ажилтан ажиллаж, зуух, турбин, яндан, уутан фильтерийн суурийн цутгалт үргэлжилж байна. 65 жил хуримтлагдсан 1 сая м³ үнснээс 300 мянган м³-ийг зайлуулжээ. Энд бизнесийн хувьд илүү чухал тоо бий: төслийн нийт өртөг $658.5 сая. Санхүүжилтийн 20%-ийг Нийслэл бондоор, 80%-ийг Камбожийн Mitime International гаргаж байгаа бөгөөд Хятадад захиалсан турбин, генератор, зуухны үйлдвэрлэл ~30%-тай байна. Станц 300 МВт цахилгаан, 340 Гкал/цаг дулааны хүчин чадалтай, 2028 оны III улиралд ашиглалтад орох төлөвлөгөөтэй. Энэ бүтцээр ойролцоогоор $526.8 сая нь хувийн талын, $131.7 сая нь нийслэлийн санхүүжилтийн хэмжээтэй дүйцнэ.

IX сарын 25-нд Монголросцветмет / Эрдэнэс критикал минералсын Fe-52% төмрийн хүдрийн дуудлага $65/тн-оос эхэлж $68.50/тн, буюу 5.38% өссөн үнээр хаагдсан. Энд мөн таван худалдан авагч оролцжээ. Энэ нь өмнөх өдөр Беларусь Монголын төмрийн хүдрийг шууд гэрээлэн авах сонирхол илэрхийлсэн мэдээлэлтэй давхцаж байна. 🟢 Боломж | ач холбогдол дунд. Монголын төмрийн хүдрийн зах зээл нүүрс, зэсээс жижиг боловч худалдан авагч төрөлжилт + competitive exchange pricing зэрэг үүсвэл экспортлогчдын bargaining эрчим хүчд эерэг.

Аукционы өмнөх мэдээллээр 10 компани оролцох сонирхлоо илэрхийлсэн боловч хоёр компани л шаардлага ханган дэнчингээ байршуулсан байна. Энэ жижиг мэт боловч засаглал талаас чухал тоо. 7.90 цент/kWh нь 9.7 центийн ceiling-ээс 18.6% доогуур үнэ боловч эцсийн өрсөлдөөн ердөө хоёр оролцогчтой болсон учраас дараа нь: 10 сонирхогч → qualification criteria → 2 bidder → winner consortium гэсэн худалдан авалт trail-ийг ил тод байлгах хэрэгтэй. Ялагч консорциумын Монгол–Хятадын бүтэц бас стратегийн сонирхолтой: Хятадын цахилгаан импортыг орлох төсөлд Өвөр Монголын эрчим хүчний компани өөрөө хөрөнгө/технологийн тал болж орж байна. 🟢 Эдийн засгийн боломж + 🟠 худалдан авалт transparency ажиглалт.

Сан Петролиум 16,000 м³ багтаамжтай шатахууны нөөц хадгалах агуулахын бүтээн байгуулалтаа дуусгаж, ашиглалтад орууллаа. Шинэ байгууламж нэг дор 14 вагон-цистерн буулгах хүчин чадалтай. Энэ нь сүүлийн долоо хоногуудад Оросын нийлүүлэлт, дэлхийн дизелийн хомс market Монголын эрсдэл болоод байгаа үед бодит physical дэд бүтэц нэмэгдэж буй хэрэг. Дам нөлөө: хадгалалт ↑ → импортын том shipment хүлээн авах чадвар ↑ → operational reserve ↑ → богино тасалдлыг шингээх чадвар ↑. Гэхдээ 16,000 м³-ийг Монголын 3–6 сарын стратегийн нөөцтэй андуурч болохгүй. Засгийн газрын бодлого нийт улсын хэмжээнд 3–6 сарын нөөцийн хүчин чадал бий болгох зорилготой бөгөөд энэ байгууламж нь тэр чиглэлийн нэг хэсэг. 🟢 Боломж/эрсдэл бууруулалт | ач холбогдол өндөр. АҮЭБЯ — Сан Петролиумын 16,000 м³ агуулах

Өчигдөр Монголын хөрөнгийн биржид Шунхлай-ийн ₮100 тэрбумын “Шунхлай Бонд-4” нээлттэй бондын анхдагч зах зээлийн арилжаа эхэллээ. Бонд 12 сарын хугацаатай, жилийн 18% хүүтэй бөгөөд андеррайтераар Голомт Капитал ажиллаж байна. Татан төвлөрүүлэх хөрөнгийг компанийн эргэлтийн хөрөнгийн санхүүжилтэд ашиглана. Бондод “A тогтвортой” зээлжих зэрэглэл тогтоосон байна. Энд нэг сонирхолтой жишиг гарч байна: том хувийн компани → банкны зээл бус → public бонд → ₮100 тэрбум → 18%. Энэ нь Монголын том компаниудын бодит market санхүүжилтийн өртөг ямар түвшинд байгааг хэмжих хэрэгтэй шинэ reference point. 🟢 Хөрөнгийн зах зээлд боломж; 🟠 компанийн хувьд 18%-ийн санхүүжилтийн өртөг өндөр. Шунхлай газрын тосны импортлогч учраас валютын ханш, Оросын түлшний үнэ, дотоодын борлуулалтын ашгийн маржин нь бондын эргэн төлөлтийн эрсдэлийг үнэлэхэд онцгой чухал. Шунхлай Бонд-4-ийн арилжааны мэдээлэл

Өчигдөр 09:00-д Bloomberg TV Mongolia мэдээлснээр юань ам.долларын эсрэг дөрвөн жилийн дээд түвшинд хүрч, offshore ханш $1 = ¥6.6935 болсон. Үүнтэй зэрэгцэн юань төгрөгийн эсрэг түүхэн дээд түвшинд хүрээд байна. Үүнд энэ долоо хоногийн Xi Jinping–Donald Trump уулзалтын өмнөх худалдааны optimism нөлөөлж байна. Монголд энэ нь хоёр эсрэг нөлөөтэй: 🟢 экспортлогч: нүүрс/зэсээ юаниар борлуулбал төгрөгөөр хөрвүүлсэн орлого нэмэгдэх боломжтой. 🔴 импортлогч: Хятадаас машин, тоног төхөөрөмж, барилгын материал, өргөн хэрэглээний бараа авдаг компаниудын төгрөгөөрх өртөг нэмэгдэнэ. Монголын худалдааны бүтцээс шалтгаалаад CNY/MNT нь USD/MNT-ээс дутахгүй чухал инфляцын индикатор болж байна. Юанийн ханшийн шинэ хөдөлгөөн — Bloomberg TV Mongolia

Ерөнхий сайд Н.Учрал Өвөрхангайн худалдаа, бизнес эрхлэгчидтэй уулзах үеэр Засгийн газар иргэнд ₮100 сая хүртэл, компани/ААН-д ₮300 сая хүртэлх зээлийг жилийн 10%-ийн хүүтэй олгох хөтөлбөр дээр ажиллаж байгааг IX сарын 20-нд мэдээлэв. Энэ нь одоогоор батлагдан олгогдож эхэлсэн зээл биш. Төсөв УИХ-аар батлагдсаны дараа хэрэгжих бодлогын санал гэдгийг ялгах хэрэгтэй. Гэхдээ Монголбанкны бодлогын хүү өөрөө 12.5% байгаа орчинд 10%-ийн бизнесийн зээл гэдэг нь зах зээлийн хүүгээс доогуур төрийн дэмжлэг гэсэн үг. Иймээс дараагийн чухал мэдээлэл нь нийт сангийн хэмжээ, аль банкаар дамжуулах, хүүгийн зөрүүг хэн санхүүжүүлэх, eligibility/scoring болно. 🟢 SME-д боломж | магадлал дунд–өндөр | ач холбогдол өндөр. 🟠 засаглал эрсдэл: шалгаруулалт, холбоотой этгээд, NPL болон subsidy хуваарилалтийг датагаар хянах шаардлагатай. 10%-ийн бизнесийн зээлийн зарлал

Шунхлай-ийн ₮100 тэрбумын “Шунхлай-4” бондын хоёрдогч зах зээлийн арилжаа IX сарын 25-наас эхэллээ. СЗХ анхдагч арилжааг амжилттай болсонд тооцсон байна. Бонд 12 сарын хугацаатай, жилийн 18% хүүтэй. Анхдагч арилжаанд ердөө 43 хөрөнгө оруулагчийн 44 захиалга ₮100 тэрбумд хүрсэн тул захиалгын санг хаасан байв. Энэ тоо сонирхолтой: ₮100 тэрбумыг маш олон жижиглэн худалдаа хөрөнгө оруулагч биш, харьцангуй цөөн том захиалгаар босгожээ. 18% бол Монголын том private company-ийн нэг жилийн төгрөгийн market санхүүжилтийн бодит жишиг болж байна. Одоо хоёрдогч зах зээл дээр par-аас дээш/доош ямар өгөөж тогтох нь илүү үнэ цэнтэй сигнал болно. МХБ — “Шунхлай-4” бондын хоёрдогч арилжаа

Монголбанкны VIII сарын шинэ статистикаар банкны нийт зээлийн үлдэгдэл ₮48.4 их наяд, жилийн өсөлт 14.3% болжээ. Үүнээс бизнесийн зээл жилийн 17.9%-ийн өсөлттэй байна. Чанаргүй зээл нийт зээлийн 5.3%, анхаарал хандуулах зээл 2.5% байна. Энд сонирхолтой macro дохио байна: consumer-credit growth саарч байгаа боловч business credit +17.9%. Өөрөөр хэлбэл өндөр хүүтэй орчинд ч компаниудын зээлийн эрэлт/нийлүүлэлт харьцангуй хүчтэй хэвээр. 🟢 Эдийн засгийн идэвхийн эерэг сигнал + 🟠 leverage эрсдэл | ач холбогдол өндөр. VIII сарын банкны зээлийн шинэ статистик

АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням Петрочайна Дачин Тамсаг-ийн ерөнхий захирал Жан Гуан Янтай уулзаж, хайгуул, хөрөнгө оруулалт, олборлолтоо нэмэгдүүлэх чиглэл өгчээ. Засгийн газрын тавьсан тоон зорилт нь онцгой: Монголын түүхий газрын тосны олборлолтыг одоогийн ~800 мянган тонн/жилээс 1 сая тонн/жил хүргэх бодит үр дүн шаардаж байна. Компанийн тал хайгуул, хөрөнгө оруулалт болон олборлолтоо өсгөх боломжийг судалж дээд удирдлагадаа танилцуулахаа мэдэгдсэн. Энэ нь шийдвэрлэгдсэн CAPEX биш, Засгийн газрын шаардлага + компанийн судлах амлалт гэдгийг ялгах хэрэгтэй. Хэрэв хэрэгжвэл: oil production +25% → экспорт ↑ → роялти/tax ↑ → Дорнодын үйлчилгээ, drilling, логистик ↑. Цаашдаа Монголын газрын тос боловсруулах үйлдвэр дотоодын түүхий нефть авах үед upstream production хангалттай байх нь бүр ч чухал болно. 🟢 Боломж | магадлал дунд | ач холбогдол өндөр. PetroChina Daqing Tamsag-д өгсөн шинэ чиглэл — АҮЭБЯ