Өглөөний тойм

Засгийн газар Багануур-ын уурхайг түшиглэн жилд 600 мянган тонн хагас кокс үйлдвэрлэх “Багануур нүүрс-химийн үйлдвэр” ХХК байгуулахаар шийдвэрлэлээ. Төсөлд 40 МВт-ын дулааны цахилгаан станц багтах бөгөөд 400 орчим ажлын байр бий болгохоор төлөвлөсөн; барилгыг 2026 оны IV улиралд эхлүүлж, 2028 оны I улиралд ашиглалтад оруулах зорилттой. Нийт хөрөнгө оруулалтыг $140 сая буюу ойролцоогоор ₮483 тэрбум гэж мэдээлжээ. “Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл” болон нийслэлийн тал нийлээд компанийн 67%-ийг, үлдэх 33%-ийг хэн эзэмшихийг НИТХ шийдвэрлэнэ. Төрийн тал өөрийн оролцоог “Эрдэнэс ҮТП”, нийслэл “Нийслэлийн түншлэлийн сан хувийн сан ХОС ТЗК”-аар хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ.

Сан Петролиум 16,000 м³ багтаамжтай шатахууны нөөц хадгалах агуулахын бүтээн байгуулалтаа дуусгаж, ашиглалтад орууллаа. Шинэ байгууламж нэг дор 14 вагон-цистерн буулгах хүчин чадалтай. Энэ нь сүүлийн долоо хоногуудад Оросын нийлүүлэлт, дэлхийн дизелийн хомс market Монголын эрсдэл болоод байгаа үед бодит physical дэд бүтэц нэмэгдэж буй хэрэг. Дам нөлөө: хадгалалт ↑ → импортын том shipment хүлээн авах чадвар ↑ → operational reserve ↑ → богино тасалдлыг шингээх чадвар ↑. Гэхдээ 16,000 м³-ийг Монголын 3–6 сарын стратегийн нөөцтэй андуурч болохгүй. Засгийн газрын бодлого нийт улсын хэмжээнд 3–6 сарын нөөцийн хүчин чадал бий болгох зорилготой бөгөөд энэ байгууламж нь тэр чиглэлийн нэг хэсэг. 🟢 Боломж/эрсдэл бууруулалт | ач холбогдол өндөр. АҮЭБЯ — Сан Петролиумын 16,000 м³ агуулах

АҮЭБ-ийн сайд Г.Дамдинням Петрочайна Дачин Тамсаг-ийн ерөнхий захирал Жан Гуан Янтай уулзаж, хайгуул, хөрөнгө оруулалт, олборлолтоо нэмэгдүүлэх чиглэл өгчээ. Засгийн газрын тавьсан тоон зорилт нь онцгой: Монголын түүхий газрын тосны олборлолтыг одоогийн ~800 мянган тонн/жилээс 1 сая тонн/жил хүргэх бодит үр дүн шаардаж байна. Компанийн тал хайгуул, хөрөнгө оруулалт болон олборлолтоо өсгөх боломжийг судалж дээд удирдлагадаа танилцуулахаа мэдэгдсэн. Энэ нь шийдвэрлэгдсэн CAPEX биш, Засгийн газрын шаардлага + компанийн судлах амлалт гэдгийг ялгах хэрэгтэй. Хэрэв хэрэгжвэл: oil production +25% → экспорт ↑ → роялти/tax ↑ → Дорнодын үйлчилгээ, drilling, логистик ↑. Цаашдаа Монголын газрын тос боловсруулах үйлдвэр дотоодын түүхий нефть авах үед upstream production хангалттай байх нь бүр ч чухал болно. 🟢 Боломж | магадлал дунд | ач холбогдол өндөр. PetroChina Daqing Tamsag-д өгсөн шинэ чиглэл — АҮЭБЯ

Засгийн газрын IX сарын 23-ны хуралдаанд “Хөрөнгө оруулалтыг татах, хадгалах, дэмжих цогц үйл ажиллагааны төлөвлөгөө” танилцуулж, Монгол руу орох гадаадын хөрөнгө оруулалтын урсгалыг $5.5 тэрбумд хүргэх зорилт тавьжээ. Энэ нь бодит орж ирсэн $5.5 тэрбум биш — зорилтот түвшин. Бизнесийн хувьд тооноос илүү execution чухал. Монголын FDI уул уурхайд өндөр төвлөрсөн хэвээр тул $5.5 тэрбумын зорилт нь: шинэ уурхайн CAPEX + стратегийн эрдэс + эрчим хүч + үйлдвэрлэл + дэд бүтэц руу хөрөнгө оруулалт татаж чадах эсэхээс хамаарна. 🟢 Боломж | магадлал дунд | ач холбогдол маш өндөр. $5.5 тэрбумын FDI зорилтын мэдээлэл — МОНЦАМЭ

УИХ-ын Төсвийн болон Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороод Монгол–Японы Засгийн газар хоорондын ноот бичиг болон JICA-тай байгуулах “Чингис хаан олон улсын нисэх буудлын өргөтгөлийн төсөл”-ийн зээлийн гэрээг зөвшилцөхийг дэмжлээ. Хамтарсан хурал IX сарын 23-ны 14:45-д эхэлсэн байна. Өмнөх өглөө төсөл Байнгын хорооны хэлэлцэх асуудалд орсон байсан бол одоо дэмжигдсэн нь шинэ шат. 🟢 Боломж: нисэх буудлын хүчин чадал → аялал жуулчлал → air cargo → зочид буудал/жижиглэн худалдаа/логистик. Японы урт хугацааны хөгжлийн санхүүжилтээр хэрэгжих учраас Монголын commercial-rate debt-ээс ялгаатай дэд бүтэц санхүүжилт жишиг болно. УИХ — нисэх буудлын өргөтгөлийн зээлийн хэлэлцүүлэг

Засгийн газар Төсвийн хөрөнгө оруулалтын удирдлагын тухай анхдагч хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр шийдвэрлэжээ. Монголын public худалдан авалт асуудал зөвхөн “тендерийн ялагч хэн бэ?” гэдгээс эхэлдэггүй: төсөл хэн санал болгосон → feasibility яаж үнэлэгдсэн → төсөвт яаж орсон → тендер → гүйцэтгэгч → нэмэлт санхүүжилт → гүйцэтгэл гэсэн lifecycle байдаг. Хэрэв шинэ хууль энэ гинжин хэлхээнд appraisal, prioritization, monitoring, мэдээлэл ил болгохийг хатууруулбал төсвийн үр ашиг болон тендерийн transparency-д бодит өөрчлөлт гарч болно. 🟢 засаглал боломж | ач холбогдол өндөр. Төсвийн хөрөнгө оруулалтын удирдлагын шинэ хуулийн төсөл — МОНЦАМЭ

Зочлох үйлчилгээ, аялал жуулчлал, хоол үйлдвэрлэлийн 10 салбарын холбоо хотын албан татварыг 2027 оны I сарын 1-нээс 2%-аас 1% болгох санал гаргаж, НИТХ-ын дарга асуудлыг хэлэлцүүлэхээр хүлээн авчээ. Салбарын холбоодын мэдээллээр сүүлийн хоёр жилд хоол үйлчилгээний бизнесийн 25%, амралт/жуулчны баазын 20% нь үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэхэд хүндрэлтэй болсон; салбар шууд болон шууд бусаар ~83 мянган ажлын байртай. Эдгээр хувь нь салбарын холбоодын өөрсдийн тооцоо гэдгийг тэмдэглэх хэрэгтэй. Нийслэл мөн “Чөлөөлье” санаачилгын хүрээнд худалдаа, үйлчилгээтэй холбоотой 103 зөвшөөрөл/бүртгэлийг цуцалсан гэж мэдээлжээ. 🟢 Боломж: restaurant, зочид буудал, аялал жуулчлал, entertainment. дунд–өндөр — НИТХ-аар эцэслэн батлагдаагүй.

People's Bank of China IX сарын 28-аас X сарын 8 хүртэл банкны системд өдөрт ¥1 их наяд буюу ~$149 тэрбум хүртэлх overnight reverse-repo хийх боломжтойгоо өчигдөр зарлав. Гол зорилго нь Golden Week болон сарын эцсийн хөрвөх чадвар эрэлтийг хангах. Үүнийг Хятадын шинэ том дэмжлэг гэж ойлгож болохгүй — үндсэндээ short-term хөрвөх чадвар management. Гэхдээ санхүүгийн зах зээлд санхүүжилт stress үүсэхээс PBOC идэвхтэй сэргийлж байна.

Өчигдөр LME-ийн гурван сарын зэс 0.66% орчим буурч $14,651/тн болсон ч энэ нь рекорд түвшнээс холдоогүй хэвээр. Гол шалтгаан нь ам.долларын чангаралт байлаа. Харин илүү чухал physical indicator болох Yangshan зэс нэмэгдэл $117/тн байна. Сарын эхнээсээ мэдэгдэхүйц өндөр хэвээр байгаа нь Хятадын бодит импортын эрэлт тасраагүйг харуулна. Энд Монголын хувьд сайн комбинаци байна: зэс price өндөр + China physical нэмэгдэл өндөр. Өөрөөр хэлбэл өсөлт зөвхөн futures speculation биш.

Өчигдрийн түүхий эд market-аар төмрийн хүдэр $94/тн орчим байлаа. Хятадын steelmaker-ууд үйлдвэрлэлээ сайн дураар бууруулж байгаа бөгөөд Golden Week-ийн өмнөх restocking үнэ дэмжиж байгаа ч underlying ган эрэлт сул хэвээр байна. Монголд төмрийн хүдэр нүүрс, зэсээс жижиг экспорт боловч илүү чухал indirect дохио нь: China ган эрэлт сул → coking-coal эрэлтд downside эрсдэл. Тиймээс өмнөх саруудын Монголын нүүрсний хэмжээ огцом өсөлтийг үнэ мөн дагаж өснө гэж үзэхэд эрт. 🟠 Эрсдэл | магадлал өндөр | ач холбогдол өндөр.

Өчигдрийн зах зээлд Brent ~$99.3, WTI ~$89.8 орчим байв. Саудын альтернатив экспорт сэргэж, АНУ–Ираны дипломат найдвар бий болсон тул түүхий нефтьийн өмнөх нийлүүлэлт panic багасчээ. Гэхдээ Монголд Brent-ээс илүү чухал асуудал бий. IX сарын дундуур Оросын зургаан том дизель боловсруулах үйлдвэрийн тал нь Украины drone strike-ийн улмаас үйлдвэрлэлээ хүчтэй бууруулсан эсвэл зогсоосон. Орос үүнээс шалтгаалан бензин, дизель, jet-fuel экспортод хязгаарлалт хийсэн. Үүн дээр IX сарын 20-ны дроны халдлагааар Gazprom Neft-ийн Москвагийн боловсруулах үйлдвэрийн хоёр үндсэн түүхий нефть-processing unit гэмтэж, боловсруулах ажиллагаа бүрэн зогссон. Засварт хэдэн долоо хоног шаардагдаж магадгүй.