Уул уурхай, олборлолт салбарт үндсэн үйл ажиллагаагаар нь 4 011 аж ахуйн нэгж бүртгэлтэй (ашгийн төлөө хуулийн этгээдийн 1.9%). 2025 онд энэ салбараас улс, орон нутгийн төсөвт 7.8 их наяд ₮ татварын орлого орсон нь нийт татварын орлогын 43.8% бөгөөд 19 салбараас 1-р байр.
Салбараас төвлөрсөн татварын орлого 2024 онд 9.4 их наяд ₮, 2025 онд 7.8 их наяд ₮ (-17.6%). 2026 оны 1-р улиралд 2.1 их наяд ₮, өмнөх оны мөн үеэс +52.1%. Хамгийн том эх үүсвэр нь АМНАТ (50%).
2025 онд НӨАТ-ын тайлангаар 49.2 их наяд ₮-ийн борлуулалт тайлагнасан (улсын 23.5%, 2-р байр). 2023 оноос хойш борлуулалт +28%. НӨАТ-аас чөлөөлөгдөх борлуулалт 79% (салбаруудын медианаас 11.3 дахин их). Цэвэр НӨАТ сөрөг (-76 тэрбум ₮): буцаан авах НӨАТ төлөхөөсөө их, экспорт эсвэл хөрөнгө оруулалтын худалдан авалт давамгай. 2026 оны 1–8 сард борлуулалт өмнөх оны мөн үеэс +70.2% (бүх салбарын медиан +16.4%).
2025 оны ААНОАТ-ын тайлангаар салбарын нийт орлого 51.1 их наяд ₮, татварын өмнөх ашиг 8.2 их наяд ₮, төлбөл зохих татвар 1.4 их наяд ₮ (улсын 36.2%, 1-р байр). Ашигт ногдох татварын харьцаа 16.7% (салбаруудын медиантай ойролцоо). 2026 оны эхний хагаст татвар 1.4 их наяд ₮, өмнөх оны мөн үеэс +111%. ААНОАТ-ын тайлан тушаасан 1 259 аж ахуйн нэгж (2026 I хагас).
| 2023 | 2024 | 2025 | 2026 H1 | |
|---|---|---|---|---|
| Нийт орлого | 37.4 их наяд | 45.7 их наяд | 51.1 их наяд | 21.5 их наяд |
| Татварын өмнөх ашиг | 7.4 их наяд | 8.4 их наяд | 8.2 их наяд | 4.9 их наяд |
| Төлбөл зохих татвар | 2.8 их наяд | 3.3 их наяд | 1.4 их наяд | 1.4 их наяд |
| Татвар / ашиг | 37.7% | 39.6% | 16.7% | 27.6% |
2025 онд салбарын ажил олгогчид 3.7 их наяд ₮ цалин, хөдөлмөрийн орлого тайлагнаж, 390 тэрбум ₮ ХХОАТ суутгасан (улсын цалингийн сангийн 13.7%, 2-р байр). 2026 оны эхний хагаст цалингийн сан +17.0% өссөн (медиан +17.0%).
2025 онд татварын хяналт шалгалтаар энэ салбарт 751 тэрбум ₮-ийн зөрчил илэрч, 93 тэрбум ₮ төлбөр ногдуулсан (4-р байр). 2026 оны эхний хагаст 11.7 их наяд ₮-ийн зөрчил, 2.4 их наяд ₮ төлбөр.
Салбарын компаниудын 75% Улаанбаатарт бүртгэлтэй (медиан 80%), 25% НӨАТ төлөгч. 2021–2025 онд 1 213 шинэ компани бүртгэгдсэн; компанийн насны медиан 8 жил. Эдгээрээс 1 129 нь ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлтэй, 85 нь улсын тендерт шалгарч байсан.
| Код | Дэд салбар | Бүртгэлтэй | Үндсэн |
|---|---|---|---|
| 08 | Бусад ашигт малтмал олборлолт | 11,036 | 3,918 |
| 09 | Уул уурхайн туслах үйл ажиллагаа | 82 | 35 |
| 05 | Чулуун, хүрэн нүүрс олборлолт | 81 | 47 |
| 07 | Металлын хүдэр олборлолт | 51 | 38 |
| 06 | Газрын түүхий тос, байгалийн хий олборлолт | 21 | 10 |
Энэ салбарт хамаарах зурвас: мэдээний ангиллаар (Уул уурхай, Эрчим хүч) эсвэл салбарын компанийг дурдсанаар. Таг нь зөвхөн ангилал — бодит үйл явдлыг админ тусад нь баталгаажуулдаг.
| Салбар | Компани | Татварын орлого | Эзлэх % | НӨАТ борлуулалт | ААНОАТ | Цалингийн сан | Татвар/ашиг |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Уул уурхай, олборлолт | 4,011 | 7.8 их наяд | 43.8% | 49.2 их наяд | 1.4 их наяд | 3.7 их наяд | 16.7% |
| Бөөний болон жижиглэн худалдаа | 86,382 | 2.3 их наяд | 12.8% | 74.9 их наяд | 893 тэрбум | 4.5 их наяд | 16.8% |
| Санхүү, даатгал | 5,855 | 1.7 их наяд | 9.8% | 14.7 их наяд | 625 тэрбум | 1.2 их наяд | 9.0% |
| Боловсруулах үйлдвэрлэл | 17,446 | 1.5 их наяд | 8.5% | 13.7 их наяд | 208 тэрбум | 1.5 их наяд | 20.0% |
| Барилга | 17,332 | 645 тэрбум | 3.6% | 12.7 их наяд | 157 тэрбум | 1.1 их наяд | 16.0% |
| Мэдээлэл, холбоо | 6,364 | 396 тэрбум | 2.2% | 3.9 их наяд | 150 тэрбум | 633 тэрбум | 20.6% |
| Төрийн удирдлага, батлан хамгаалах | 1,123 | 393 тэрбум | 2.2% | 98 тэрбум | 800 сая | 2.6 их наяд | 1.6% |
| Тээвэр, агуулах | 9,452 | 363 тэрбум | 2.1% | 9.1 их наяд | 102 тэрбум | 1.2 их наяд | 27.2% |
| Мэргэжлийн, шинжлэх ухаан, техникийн үйл ажиллагаа | 7,488 | 316 тэрбум | 1.8% | 5.5 их наяд | 97 тэрбум | 1.1 их наяд | 13.6% |
| Боловсрол | 3,163 | 280 тэрбум | 1.6% | 524 тэрбум | 4 тэрбум | 3.2 их наяд | 1.9% |
| Цахилгаан, хий, уур, агааржуулалт | 180 | 244 тэрбум | 1.4% | 7.4 их наяд | 12 тэрбум | 623 тэрбум | — |
| Удирдлагын болон дэмжлэг үзүүлэх үйл ажиллагаа | 22,140 | 212 тэрбум | 1.2% | 4.6 их наяд | 60 тэрбум | 711 тэрбум | 21.1% |
| Зочид буудал, нийтийн хоол | 8,987 | 212 тэрбум | 1.2% | 3.0 их наяд | 31 тэрбум | 480 тэрбум | 12.8% |
| Үл хөдлөх хөрөнгө | 636 | 150 тэрбум | 0.8% | 1.9 их наяд | 40 тэрбум | 168 тэрбум | 9.2% |
| Хүний эрүүл мэнд, нийгмийн халамж | 1,806 | 133 тэрбум | 0.8% | 678 тэрбум | 6 тэрбум | 1.6 их наяд | 5.0% |
| Ус хангамж, сувагжилт, хог хаягдал | 554 | 101 тэрбум | 0.6% | 645 тэрбум | 6 тэрбум | 298 тэрбум | — |
| Хөдөө аж ахуй, ойн аж ахуй, загас барилт, ан агнуур | 12,143 | 49 тэрбум | 0.3% | 1.3 их наяд | 15 тэрбум | 165 тэрбум | 30.3% |
| Үйлчилгээний бусад үйл ажиллагаа | 3,599 | 48 тэрбум | 0.3% | 610 тэрбум | 6 тэрбум | 325 тэрбум | 1.6% |
| Урлаг, үзвэр, тоглоом наадам | 1,535 | 38 тэрбум | 0.2% | 292 тэрбум | 4 тэрбум | 302 тэрбум | 12.5% |